Vergadering Provinciale Staten Noord-Holland
28 juni 2010

Agendapunt 10 / Voordracht 34
Kaderbrief 2011

MdV
Een ieder zal het met mij eens zijn dat deze Kaderbrief 2011 uniek van inhoud en importantie is, maar niet zodanig dat we er met verlangen naar uitgekeken hebben.

Een groot aantal bezuinigingen (€ 52 mln structureel) worden voorgesteld. GS wil vele subsidierelaties met organisaties afbreken, een groot aantal begrotingsposten op velerlei terrein verlagen of geheel schrappen en het takenprofiel van de provincie ombuigen in de richting van het model Lodders.

Jarenlang zo niet tientallen jaren heeft de provincie en de politieke partijen zich met het werk van die organisaties geprofileerd. Al die tijd vertegenwoordigden die organisaties voor een groot deel het gezicht van de provincie op het terrein van welzijn, zorg, natuur, landschap en milieu. Veel discussies en besluiten in commissie en PS-vergadering hebben dit werk ondersteund en zo is het een essentieel en substantieel onderdeel van onze provinciale activiteiten en dan nu de Kaderbrief.

Wat is dat voor een overheid en tot op dit moment kan ik nog zeggen wat is dat een voor een College van Gedeputeerde Staten, die de band met die organisaties zo ineens wil doorsnijden. Misschien is het beter om van amputeren te spreken.

Wat is dat voor een overheid die zich zo ineens losmaakt of kan losmaken van essentiële onderdelen van haar eigen politieke handelen?

Is een dergelijke overheid nog betrouwbaar en is een dergelijk overheid nog sociaal?

Ik gebruik het woord ineens, maar deze zaak is wel grondig en klinisch voorbereid. In 2009 kregen de organisaties de bekende brief over de toekomstige bezuinigingen en gelijkertijd werd al €28 mln voor frictiekosten (1-ste begrotingswijziging 2010, pag.9) gereserveerd.

Karakteristiek is dat in het bijlagenboek, straks meer daarover, gestart wordt met een uitleg over de tijdsplanning, die zodanig gekozen is, dat juridisch gezien bezwaren tot een minimum worden beperkt.

Nogmaals voorzitter, wat is dat toch voor een overheid die zo handelt?

Wat lag meer voor de hand om in 2009 een publieke discussie te starten met PS en de betrokken organisaties over de nieuw ontstane situatie voor de provincie.

Niets is daarvan gebeurd, veel kan GS hierbij nog leren van andere provincies.

Voor alle duidelijkheid ook voor de Ouderenpartij NH/VSP is de provincie in 2009 in een nieuwe situatie gekomen, een structurele rijkskorting, nu definitief op € 42 mln per jaar (al opgevangen in de € 45 mln, Kaderbrief pag. 15, bovenaan) en een gewijzigde bestuurlijke rol van de provincie, het model Lodders.

Het verwerken van deze nieuwe situatie heeft vele aspecten voor de provincie, zoals haar betrouwbaarheid en sociale gezicht, financiën (rijkskorting) en haar bestuurlijke rol (model Lodders).

Voor GS is maar één aspect van belang en dat is het financiële. Dat probleem moet zo snel mogelijk opgelost worden.

De Ouderenpartij is het daar volstrekt niet mee eens, GS kan anders handelen en de overheid is veel meer dan geld.

Voor ons is voor de korte termijn het financiële aspect de minst belangrijke.

De provincie N-H is al sinds de jaren negentig met de komst van het FINH een rijke provincie en is dat nog steeds, zie de jaarrekening 2009 eigenvermogen € 1,5 mld en € 1 mld aan deposito’s en nog € 400 mln NUON-geld in het verschiet.

Zonder enig probleem kunnen we rijkskorting voor jaren uit eigen middelen opvangen, maar dat is niet eens noodzakelijk om de nieuwe situatie goed te kunnen verwerken, één jaar zelf opvangen is al genoeg.

Laat GS nu niet komen met het tegenargument "er is geen geld alles is bestemd", om daarmee de indruk te willen wekken "wij zijn arm".

Van veel geld kan zonder meer de bestemming verwijderd worden.

Laat GS ook niet zeggen kijk eens naar het begrotingstekort in de Kaderbrief.

Begin 2009 zegt GS in de Lentenota (pag. 17) "geen nieuw beleid meer gezien de financieel onzekere toekomst van de provincie" , een financieel gezond besluit.

Maar in werkelijkheid geheel in strijd met dat besluit voert GS voor de komende jaren (2011, 2012, 2013) €74 mln aan nieuw beleid op (1-ste begrotingswijziging 2010, pag. 6 gemid. €55,7mln, Kaderbrief 2011, pag. 15, €18,5mln, de accenten).

En zo creëert GS haar eigen tekort op de begroting en zegt naar de burger en organisatie wij moeten wel bezuinigen gezien ons begrotingstekort.

Niets is minder waar.

U draait de burger en de organisatie een rad voor de ogen.

MdV. dat is gewoon financiële manipulatie, wij houden daar niet van.

Voer dat nieuwe beleid af en de begroting ziet er weer florissant uit.

MdV dan nu iets meer over de Kaderbrief.

De Ouderenpartij NH/VSP vindt het bestuurlijk onverantwoordelijk om de Kaderbrief in één maand te willen afhandelen, temeer daar deze Kaderbrief 2011 ook een ondemocratisch karakter heeft.

Vele bezuinigingen zijn namelijk zo ingrijpend dat het in feite beleidskeuzen zijn en dat is de taak van PS, maar GS verschaft PS niet de informatie om deze taak uit te kunnen voeren en daarmee verhinderd GS het democratisch functioneren van PS. Er zijn partijen, die daar niet zoveel moeite mee hebben.

Over het geheel van de Kaderbrief hebben we een aantal schriftelijke vragen gesteld.

Vijf dagen geleden kregen we het zogenaamde bijlagenboek en volgens GS zou dit boekwerk ook voorzien in de beantwoording van onze vragenserie 34.

De lijst van € 153 mln kunnen we daarin vinden, bij de bezuinigingen iets meer argumentatie en over het Lodders-model wat meer informatie, maar verder komt het bijlagenboek niet. De vragen over de inventarisatie en definiëring van wettelijke en niet-wettelijke, kern- en niet-kerntaken komen niet aan de orde om maar te zwijgen over de bijhorende aantallen fte en euro.

We zullen ons beraden over deze beantwoording.

Nog twee opmerkingen over het bijlagenboek

1.
De begrotingsposten waarop bezuinigd wordt of kan worden volgens het bijlagenboek zijn niet te vinden in de begroting 2010 of de productraming 2010. Blijkbaar sluiten deze rapportages niet op elkaar aan. Het is hier niet de plaats om er verder in te gaan, maar het wordt zo wel een rommeltje met de financiële rapportages of anders gezegd de onderlinge consistentie tussen de verschillende financiële rapportages is ver te zoeken.

2.
Bij bestudering van de lijst van € 153 mln valt op de grote diversiteit van posten, dit is echt "de grabbelton van de openhuishouding". Een ieder haalt er uit, wat hij goeddunkt. Is het daarom dat GS bij het model-Lodders zo graag vasthoudt aan de openhuishouding? Is daardoor misschien de begroting met zoveel lucht gevuld, lucht dat GS nu gaat schrappen?. Wat ons betreft mag de openhuishouding geschrapt worden. Bij een goede definiëring van taken is die openhuishouding ook niet nodig. Het is goed als een overheid zichzelf deze discipline oplegt.

Zoals in het voorgaande al gezegd fundeert GS haar bezuinigingen met de rijkskorting, maar waar is een GS die krachtig, zelf- en doelbewust een nieuw bestuurlijke weg inslaat voor deze provincie:

op weg naar een kleinere provinciale overheid volgens het model Lodders met toch meer rendement voor de provinciale samenleving en vandaar uit de ombuigingen en bezuinigingen formuleren?

Dat had de aanpak in de Kaderbrief moeten zijn, maar dat had wel de nodige voorbereiding en discussies met PS vereist. Dan had GS zich bestuurlijk verantwoordelijk gedragen. Dit alles is niet gebeurd.

Eén van de uitgangspunten van het model Lodders is "afstoten van zorg en welzijn naar de gemeente". Op zich is de Ouderenpartij het daarmee eens, we moeten taken, activiteiten van de overheid onderbrengen bij meest geëigende bestuurslaag. Ook dat is een reden om de openhuishouding te schrappen. Wanneer gaat GS met de gemeente praten? Of is het scenario van GS amputeren, doodbloeden en dan is overleg niet meer nodig?

Een ander uitgangspunt is dat de provincie toch een rol blijft spelen bij de ondersteuning van koepelorganisaties, organisaties die provinciebreed vele maatschappelijk activiteiten ontplooien met grote aantallen vrijwilligers. In dit verband zijn we tegen de stopzetting van de subsidiëring van koepelorganisaties zoals SBO-NH, in feite een kleine subsidie van € 320.000 ter ondersteuning van duizenden vrijwilligers. Onderzocht zou moeten worden in hoeverre dat ook geldt voor andere organisaties.

Vele vragen zijn nog te stellen zoals:

1. Waarom niet de structurele financiële ruimte, die ontstaat als op termijn Jeugdzorg overgaat naar de gemeente, meegenomen?

2. Wat zijn de personele consequenties als andere provincies (Noord-Brabant, Gelderland) in vergelijkbare omstandigheden spreken over een verlies van 300 à 400 fte’s?

3. Waarom stelt u niet voor dat om GS in de komende statenperiode te laten bestaan uit vijf gedeputeerden in plaats van nu zeven?

En zo zijn er nog wel wat vragen te stellen over allerlei individuele bezuinigingen.

Aan die vragen kunnen we dan weer moties of amendementen koppelen.

Wij kiezen een andere weg en willen dat de bezuinigingen op de organisaties één jaar uitgesteld worden. Daarmee krijgt GS de ruimte de hele problematiek rond de Kaderbrief nog een keer maar dan op een bestuurlijk verantwoordelijke manier aan te pakken en uit te werken, daarmee kan GS zich rehabiliteren voor de burger en de organisatie.

Een motie daartoe zullen we ondersteunen.

Een tweetal soorten van bezuinigingen kunnen we wel ondersteunen en die zijn:

1. bezuinigingen op basis van structurele onderuitputting

2. bezuinigingen, waarvan GS zegt dit is eigenlijk lucht in de begroting, deze lijst eerst wel voorleggen aan PS

Tot zover mijn 1-ste instantie